Dünyanın 2. büyük tuz gölü ‘Urmiye’ kuruyor

URMİYE - Dünyanın en büyük tuz rezervi bakımından 2. büyük gölü olan Doğu Kürdistan’daki Urmiye Gölü kuruma tehlikesiyle karşı karşıya. Gölün 2005 yılında bu yana 6,3 metre çekildiği bildirildi.

Dünyanın en büyük 20’inci gölü olan Urmiye Gölü, tuz rezervi bakımından da Amerika’daki Great Salt Lake’tan (Büyük Tuz Gölü) sonra en büyük ikinci göl durumunda. Ancak son yıllarda giderek daha fazla kuruma tehlikesi altına girdi. Urmiye Gölü’nün hızla çekilmeye devam etmesi hem başta bölge halkı olmak üzere çevre ve göldeki canlılar için büyük tehlike oluşturuyor.

Urmiye Gölü 2005 yılından bu yana 6,3 metre çekildi. İranlı yetkililer bu tehlike karşısında herhangi bir tedbir almazken, bölgedeki sanayi kuruluşlarının atık maddelerinin yer altı sularına karışması ve göle ulaşmasının da ciddi bir tehdit olduğu ifade ediliyor.

Uzmanlara göre İran rejimi gölün kurumasına karşı tedbir almazsa yakın bir zamanda Urmiye Gölü tamamen kuruyacak. Uzmanlar, litre başına tuz seviyesinin 350 gramın altına düştüğünü ifade ediyorlar. Artemilerin (tuzlu suda yaşayan küçük kırmızı canlılar) de bu nedenle suda çoğalmadığı kaydediliyor. Uzmanlara göre son 8 yıl içinde gölün su seviyesinin azalmasının temel nedenlerinden biri göle akan sular üzerinde 20 yeni bent kurulmasından ileri geliyor.

Kelanteri bendi için milyonlarca ton toprak göle boşaltıldı ve devlet buna sessiz kaldı. Eğer bu şekilde devam ederse uzmanlara göre 7 yıl içinde Urmiye Gölü tamamen kuruyacak. Urmiye ve Tebriz arasında bulunan göl 14 daimi su, 7 dönemsel su ve yağmur sularından besleniyor. Urmiye Gölü'ndeki 102 adanın hepsi UNESCO'nun kültürel mirasında yer alıyor.

5 bin 2 yüz km2 yüzeye sahip Urmiye Gölü'nün uzunluğu 140 km, genişliği 55 km. En derin yeri 16 metreye kadar çıkabiliyor. Farsça bugün Deryaye Urmiye olarak tanınan göl adının kentin isminden alıyor. Urmiye 'su şehri' anlamına geliyor. 1930'lu yılların başında dönemin İran şahı Reza Pehlavi'nin adını alarak 'Rezaiye Gölü' (Deryaye Rezaiye) şeklinde isimlendirilmişti.

Ancak 1970'lerde yeniden Urmiye Gölü oldu. En eski ismi ise Şikast olarak biliniyor. Van ve Sevan gölleri ile birlikte antik dönemin üç büyük gölünden biri olan Urmiye Gölü, aynı zamanda üzerindeki adalardan dolayı göçmen kuş türlerinin duraklama yeri özelliğini taşıyor. Bunlar arasında flamenko, pelikan, spatula, ibis, leylek, cambaz ayaklığı ve martı gibi kuşlar bulunuyor.

ANF NEWS AGENCY